Jakim regulacjom podlegają opakowania w różnych krajach?

Organy regulacyjne na całym świecie wciąż zaostrzają przepisy dotyczące materiałów i procesów opakowaniowych. Przedsiębiorcy działający na rynkach międzynarodowych są z kolei zobowiązani do ich przestrzegania pod rygorem wysokich kar finansowych. Jakie regulacje funkcjonują w różnych krajach? Poznaj przepisy obowiązujące na kluczowych rynkach.

Jakie wymagania prawne dla opakowań obowiązują w krajach UE?

UE tworzy wspólne ramy regulacyjne, wśród których kluczowa jest Dyrektywa 94/62/WE, nakładająca na kraje liczne obowiązki, mające na celu m.in. ograniczenie liczby opakowań. Przepisy zawarte w dokumencie są wdrażane przez pakiet norm dotyczących opakowań i ochrony środowiska EN 13427- EN 13432.

Poszczególne obszary europejskiego rynku są systematyzowane przez kolejne akty prawne, takie jak dyrektywa SUP (plastik jednorazowy) oraz EPR (Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta). W końcowej fazie procesu legislacyjnego jest obecnie rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), zajmujące się całym cyklem życia opakowań. O tym, czym jest rozporządzenie PPWR, przeczytasz na naszym blogu.

Szczegółowe obowiązki i sposób ich egzekwowania w UE precyzują regulacje krajowe. Poniżej przedstawiamy przepisy obowiązujące w przykładowych państwach.

Polska – opłaty produktowe i ewidencja BDO

Polskie regulacje opierają się na Ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2013 poz. 888 z późn. zm.). Dokument opisuje obowiązki firm wprowadzających opakowania, ustala zasady recyklingu oraz tworzy system kontroli. Ustawa nakłada dodatkową opłatę na przedsiębiorców wprowadzających na rynek towary w opakowaniach, które nie spełniają wymogów związanych z recyklingiem i odzyskiem. Jakie opakowania podlegają opłacie produktowej? Wyszczególniamy je w naszym artykule.

Kluczowym systemem administracyjnym, umożliwiającym monitorowanie i gospodarowanie odpadami jest za to działająca od 2018 r. BDO (Baza Danych o Odpadach). Rejestracja w BDO oraz ewidencja opakowań są obowiązkowe dla firm wprowadzających na rynek produkty w opakowaniach.

Niemcy – Verpackungsgesetz (VerpackG)

Głównym aktem prawnym w Niemczech jest Verpackungsgesetz (VerpackG), który wdraża przepisy UE oraz ustala obowiązki producentów i importerów. Każda firma wprowadzająca opakowania na rynek niemiecki musi też zarejestrować się w systemie LUCID (Central Packaging Register).

Rejestracja w LUCID odbywa się elektronicznie. Jest ona obowiązkowa przed wprowadzeniem opakowań na rynek, nawet w przypadku sprzedaży jednorazowej. Brak rejestracji oznacza naruszenie VerpackG i grozi karą finansową do 100 tys. euro oraz zakazem sprzedaży.

W Niemczech funkcjonuje także jeden z najbardziej rozwiniętych systemów kaucyjnych (Pfandsystem), którym objęte są butelki PET, puszki aluminiowe i część opakowań szklanych. Rygorystyczna jest również rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR), obejmująca:

• rejestrację w LUCID,
• umowę z systemem recyklingu (Dual System),
• regularne raportowanie ilości i rodzaju opakowań.

Opakowania muszą być ponadto wyraźnie oznaczone jako objęte Pfand oraz zgodne z VerpackG.

Holandia – system Afvalfonds Verpakkingen

W Holandii działa system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR), którym zarządza krajowy fundusz Afvalfonds Verpakkingen.  Zgodnie z nim firmy wprowadzające opakowania na rynek holenderski muszą zgłosić liczbę opakowań, zapłacić opłatę środowiskową oraz raportować materiały (plastik, papier, szkło, metal).

Raportowanie EPR odbywa się raz w roku, a rozliczenie następuje na podstawie deklaracji. Dokładne opłaty zależą od rodzaju i masy materiału. System premiuje (poprzez niższą opłatę) surowce, które łatwo się zbierają oraz mają stabilny rynek recyklingu, jak np. PP, PET i HDPE. Obowiązki EPR są znacznie uproszczone przy wprowadzaniu na rynek poniżej 50 kg opakowań rocznie.

Belgia – Fost Plus i regionalne regulacje

Regulacje opakowaniowe w Belgii są podzielone na poziom federalny i regionalny (Flandria, Walonia, Bruksela). Oznacza to, że w każdym z trzech regionów występują różnice w sposobie wdrażania przepisów, przy czym najbardziej rozwinięty system zbiórki ma Flandria. Obowiązki dotyczące opakowań są podzielone na dwa systemy:

• Fost Plus – opakowania konsumenckie,
• Val-I-Pac – opakowania przemysłowe.

Rejestracja w odpowiednim systemie jest konieczna dla każdego wprowadzającego opakowania na rynek belgijski, w tym producentów, importerów i dystrybutorów. Niezbędne jest też raportowanie liczby opakowań, a także opłacanie składki środowiskowej.

Jak wyglądają regulacje opakowaniowe w USA i Wielkiej Brytanii?

System opakowaniowy w USA jest regulowany na poziomie stanowym. W Stanach Zjednoczonych nie ma ogólnokrajowego systemu EPR czy wspólnego rejestru. Najsurowsze przepisy w tym zakresie wprowadziły do tej pory stan Kalifornia (SB 54 – redukcja plastiku i wdrożenie EPR) oraz Oregon (pierwszy kompleksowy EPR w USA). Istotne regulacje to także:

• FDA – przepisy dotyczące opakowań do kontaktu z żywnością, obowiązują we wszystkich stanach,
• CONEG – ograniczenia dla metali ciężkich w opakowaniach, modelowe prawo stanowe,
• FTC Green Guides – reguluje oznakowania ekologiczne, ma charakter federalny.

Wielka Brytania nie jest objęta unijnymi rozporządzeniami oraz stosuje własne przepisy dotyczące opakowań. Podstawą jest system UK EPR, który zastąpił obowiązujące przed Brexitem przepisy PWR 1997. Kluczowe są również:

• Plastic Packaging Tax (PPT) – podatek od opakowań z plastiku zawierających mniej niż 30% recyklatu, aktualizowany corocznie, od 1 kwietnia 2026 r. wynosi £ 228.82 za tonę plastiku,
• OPRL (On-Pack Recycling Label) – system oznakowania informujący o sposobie postępowania z opakowaniem po użyciu, jest dobrowolny.

W Wielkiej Brytanii wdrażany jest także system kaucyjny, który ma obejmować butelki PET i puszki.

Jakie przepisy opakowaniowe obowiązują na rynkach azjatyckich?

Azja jest niezwykle zróżnicowanym rynkiem, dlatego przepisy są odmienne dla poszczególnych krajów. Jakie są najważniejsze założenia określonych systemów? Przedstawia je poniższa tabela.

Oddzielne regulacje są stosowane także w pozostałych krajach ASEAN (Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej). Np. Malezja planuje wprowadzenie systemu EPR, z kolei Tajlandia wdrożyła narodową strategię redukcji plastiku jednorazowego (roadmap SUP 2018–2030).

Jak dostosować opakowania do wymogów eksportowych?

Odmienność regulacji powoduje, że przed wejściem na nowy rynek konieczne jest przeprowadzenie audytu opakowań. Kroki, które należy wykonać w tym celu to:

• przygotowanie listy kontrolnej dotyczącej materiałów, oznakowań, certyfikatów i recyklowalności,
• sprawdzenie, czy kraj docelowy wymaga rejestracji lub przystąpienia do systemu EPR,
• weryfikacja ograniczeń materiałowych dla danego kraju,
• analiza obowiązkowych oznaczeń,
• wybór dostawcy opakowań zgodnych z normami (np. EN, GB, ISO).

Aby uniknąć problemów, warto zdecydować się na konsultacje prawne lub współpracę z lokalnymi izbami handlowymi. Skuteczne dostosowanie do międzynarodowych standardów wymaga też śledzenia zmieniających się przepisów.

Jeśli szukasz opakowań do eksportu, zapoznaj się z ofertą Rajapack. Jako europejski dostawca oferujemy produkty (m.in. opakowania kartonowe) zgodne ze standardami UE.

Najczęściej zadawane pytania

Prezentujemy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania o regulacje, którym podlegają opakowania w różnych krajach.

Jakie przepisy dotyczące opakowań obowiązują w Polsce i UE?

Najważniejszym dokumentem dotyczącym opakowań w UE jest Dyrektywa 94/62/WE. W Polsce podstawą jest Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi z 2013 roku.

Czy firma eksportująca do Niemiec musi rejestrować się w systemie LUCID?

Tak. Jeśli wprowadzasz towary w opakowaniach na rynek niemiecki, musisz zarejestrować się w systemie LUCID.

Jakie opakowania są zakazane w Unii Europejskiej?

Zgodnie z dyrektywą SUP we wszystkich krajach UE zabronione są konkretne opakowania z jednorazowego plastiku. Dotyczy to m.in. pojemników na żywność z EPS oraz opakowań z oksodegradowalnych tworzyw sztucznych.

Czy przepisy opakowaniowe różnią się w zależności od branży?

Przepisy opakowaniowe bazują na tych samych regulacjach, jednak są też precyzowane dla każdej branży. Najbardziej restrykcyjne są przepisy dotyczące opakowań stosowanych w branży spożywczej, które w Unii Europejskiej reguluje Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004.

Co to jest Plastic Packaging Tax i kogo dotyczy?

Plastic Packaging Tax (PPT) to podatek środowiskowy obowiązujący od 1 kwietnia 2022 roku w Wielkiej Brytanii. PPT dotyczy firm, które produkują opakowania plastikowe w UK, importują opakowania lub importują opakowania zapakowane w plastik.

Jak sprawdzić, czy opakowanie jest zgodne z normami EN?

Aby sprawdzić, czy opakowanie jest zgodne z normami EN, należy ustalić które normy EN mają w tym przypadku zastosowanie, a także zweryfikować dokumentację techniczną oraz certyfikaty i oznaczenia. Jeśli to konieczne można wykonać badania w akredytowanym laboratorium.