Urządzenia wykorzystywane w zakładach produkcyjnych i magazynach muszą działać szybko, precyzyjnie i bezpiecznie. Wszystkie z nich, również maszyny pakujące, podlegają więc ścisłym normom oraz regulacjom prawnym. Mają one na celu nie tylko ochronę pracowników, lecz także zapewnienie jakości i bezpieczeństwa procesu produktu. Sprawdź, jakie przepisy i standardy musi spełniać każda maszyna pracująca w magazynie.
Jakie przepisy regulują działanie maszyn do pakowania?
Eksploatacja urządzeń, w tym maszyn stosowanych do przygotowywania przesyłek do wysyłki, nie może mieć miejsca bez dostosowania sprzętu do wymagań europejskich dyrektyw i polskich przepisów. Konieczne jest posiadanie przez sprzęt odpowiednich certyfikatów, prowadzenie dokumentacji czy przeprowadzanie okresowych przeglądów. Najważniejsze akty prawne regulujące projektowanie, ocenę zgodności i eksploatację maszyn to:
- Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE – europejska regulacja określająca wymagania dotyczące konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania, zabezpieczeń technicznych, oznaczenia CE i dokumentacji technicznej sprzętu wprowadzanego na rynek UE;
- Dyrektywa Niskonapięciowa 2014/35/UE (LVD) – dotyczy urządzeń elektrycznych o napięciu od 50 do 1000 V AC;
- Dyrektywa EMC 2014/30/UE – reguluje kompatybilność elektromagnetyczną, zapewniając, że dane urządzenie nie zakłóca pracy innych maszyn ani samodzielnie nie jest podatne na zakłócenia;
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 2002 r. w sprawie BHP przy obsłudze maszyn i innych urządzeń technicznych oraz dział BHP Kodeksu Pracy – wskazują obowiązki pracodawcy, takie jak zapewnienie instrukcji stanowiskowej, przeprowadzenie szkoleń, zagwarantowanie bezpiecznych warunków pracy oraz wykonywanie przeglądów i konserwacji urządzeń;
- Normy zharmonizowane PN-EN.
Jeśli dopiero planujesz zakup urządzenia i chcesz uniknąć wyboru rozwiązania niespełniającego norm, warto zapoznać się z poradnikiem: Jak wybrać maszynę pakującą?
Jakie certyfikaty powinny posiadać maszyny pakujące?
Aby urządzenie mogło legalnie pracować w magazynie, musi przejść proces oceny zgodności z wymaganiami UE. Najważniejszym elementem jest deklaracja zgodności WE wydawana przez producenta sprzętu. Mówi ona o zgodności z normami i wymaganiami ustalonymi przez dyrektywy Unii Europejskiej. Dokument zawiera m.in. podstawy prawne oceny zgodności, listę norm, do których odwołuje się producent oraz dane konstrukcyjno-techniczne produktu. Zgodność z dyrektywami i normami potwierdza oznaczenie CE, które jest niezbędne do użytkowania maszyny.
Ocena zgodności dopuszczająca maszyny pakujące do użytku w magazynach bazuje m.in. na normach, takich jak:
- PN-EN 415 – seria norm dotyczących bezpieczeństwa maszyn pakujących;
- PN-EN ISO 12100 – ocena ryzyka i minimalne wymagania bezpieczeństwa;
- PN-EN ISO 13849 – dotyczy elementów systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem.
Każde urządzenie powinno mieć tabliczkę znamionową zawierającą kluczowe dane techniczne maszyny (rok produkcji, parametry elektryczne, typ, numer seryjny). Należy zapewnić również, że dostępna jest dokumentacja techniczna (producent musi przechowywać ją przez minimum 10 lat) oraz instrukcja obsługi i konwersacji w języku polskim. Powinna ona obejmować zasady bezpiecznej eksploatacji urządzenia, procedury konserwacyjne i opis zabezpieczeń.
Ważne jest również, by urządzenie było jak najbardziej efektywne. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak mierzyć ten parametr, sprawdź poradnik: Jak obliczyć wydajność maszyn pakujących?
Jakie normy bezpieczeństwa muszą spełniać maszyny w magazynie?
Urządzenia pracujące przy przygotowaniu zamówień muszą być wyposażone w konkretne zabezpieczenia minimalizujące ryzyko wypadków. Do najważniejszych należą:
- stabilna konstrukcja i osłony ochronne – wymagane, aby zapobiegać kontaktowi pracownika z ruchomymi elementami (noże, taśmy, rolki);
- systemy zatrzymania przy otwarciu osłony;
- blokada przed niekontrolowanym ruchem – dotyczy szczególnie owijarek palet i automatycznych zaklejarek;
- odpowiednie oświetlenie przestrzeni roboczej;
- wyłączniki awaryjne (STOP) – zlokalizowane w widocznym miejscu i umożliwiające natychmiastowe zatrzymanie pracy.
By zapewnić bezpieczeństwo pracy, należy również ocenić zgodność z przepisami BHP, jak Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 2002 r. w sprawie BHP przy obsłudze maszyn i innych urządzeń technicznych. Urządzenia muszą podlegać regularnym przeglądom i kontrolom, a pracodawca ma obowiązek przeprowadzić również ocenę ryzyka dla każdego stanowiska, w tym dla maszyn półautomatycznych i automatycznych.
Brak odpowiednich zabezpieczeń i certyfikatów może prowadzić do nieprzyjemnych sytuacji oraz usterek urządzenia. Co zrobić w przypadku awarii maszyny pakującej? Przede wszystkim zatrzymaj jej pracę, odłącz od zasilania i skontaktuj się z serwisem.
Najczęściej zadawane pytania
Poniżej znajdziesz krótki przegląd pytań, które najczęściej pojawiają się przy zakupie i eksploatacji urządzeń do przygotowania przesyłek.
Jakie wymagania muszą spełniać maszyny do pakowania?
Muszą być zgodne z dyrektywą maszynową 2006/42/WE, posiadać oznaczenie CE, deklarację zgodności oraz instrukcję obsługi w języku polskim. Dodatkowo powinny być wyposażone w osłony, wyłączniki awaryjne, systemy bezpieczeństwa i stabilną konstrukcję.
Czy każda maszyna pakująca musi mieć oznaczenie CE?
Tak – wszystkie nowe urządzenia wprowadzane na rynek UE muszą je posiadać. Brak CE oznacza, że maszyna może nie spełniać wymagań, w tym norm bezpieczeństwa, i nie może być stosowana.
Czy magazyn musi prowadzić ocenę ryzyka dla maszyn?
Tak – ocena ryzyka to obowiązek wynikający z Kodeksu pracy oraz norm BHP. Powinna być przeprowadzana dla każdego stanowiska, niezależnie od stopnia automatyzacji urządzenia.
Czy można pracować na maszynie z uszkodzoną osłoną?
Nie. Praca na takim sprzęcie jest niezgodna z przepisami BHP i grozi poważnymi wypadkami.


