Pudełka kartonowe to jedne z najczęściej recyklowanych opakowań. Proces ten pozwala wielokrotnie wykorzystywać włókna celulozowe do produkcji nowych opakowań i wyrobów papierniczych, dzięki czemu zapotrzebowanie na surowce pierwotne oraz ilość odpadów są ograniczane. Jak przebiega przetwarzanie zużytej tektury krok po kroku? Co można wyprodukować z odzyskanych materiałów i jak przygotować pudełka kartonowe do ponownego przetworzenia?
Jakie opakowania kartonowe nadają się do recyklingu?
Większość opakowań wykonanych z tektury i papieru można przetworzyć ponownie, jeśli nie są nadmiernie zabrudzone ani pokryte materiałami utrudniającymi odzysk włókien celulozowych. Do recyklingu nadają się w szczególności:
- tektura falista (kartony wysyłkowe, pudełka klapowe i fasonowe);
- tektura lita (pudełka produktowe – opakowania kosmetyków czy drobnej elektroniki);
- papier pakowy (arkusze wykorzystywane do owijania i zabezpieczania przesyłek).
Do przetworzenia jako papier nie nadadzą się natomiast:
- kartony mocno zatłuszczone, np. zabrudzone resztkami jedzenia;
- opakowania mokre i zanieczyszczone, których stan uniemożliwia prawidłowy odzysk surowca;
- kartony po mleku i sokach.
Kartony po napojach to opakowania wielomateriałowe, które powinny trafić do pojemnika żółtego, a nie niebieskiego. Do segregacji nadają się zaś opakowania kartonowe z tektury falistej lub litej. Jeśli masz wątpliwości dotyczące segregacji kartonów, sprawdź wpis: Jak segregować opakowania kartonowe i papierowe?
Jak przebiega recykling kartonu krok po kroku?
Proces recyklingu opakowań kartonowych polega na odzyskaniu włókien celulozowych, usunięciu zanieczyszczeń i przygotowaniu masy papierniczej do ponownego wykorzystania. Pierwszym etapem jest sortowanie zebranej makulatury ze względu na rodzaj i jakość oraz prasowanie jej w bele, które trafiają do dalszego przetwarzania. W jego skład wchodzą poniższe etapy.
- Rozwłóknianie – zużyte kartony trafiają do rozwłókniacza, gdzie ulegają rozdrobnieniu przez mieszanie z wodą, często podgrzaną. Tektura rozpada się na pojedyncze włókna celulozowe, tworząc masę papierniczą w postaci jednolitej zawiesiny wodnej.
- Mechaniczne usuwanie zanieczyszczeń – masa przechodzi przez sita i urządzenia oczyszczające, które pozwalają oddzielić gruboziarniste zanieczyszczenia, m.in. zszywki, spinacze, fragmenty plastiku czy piasek. W zależności od technologii włókna mogą być również frakcjonowane na krótsze i dłuższe, a masa – zagęszczana przed dalszą obróbką.
- Odbarwianie – jest to proces usuwania cząsteczek farb drukarskich oraz klejów. W tym celu używa się środków chemicznych, a także metodę flotacji, podczas której cząsteczki barwnika usuwane są z pulpy przy pomocy pęcherzyków powietrza. W przypadku produkcji zwykłej tektury opakowaniowej etap ten często nie jest potrzebny, jednak stosuje się go wtedy, gdy odzyskane włókna mają posłużyć do produkcji papieru gazetowego czy do pisania.
- Bielenie – w przypadku wyrobów wymagających wysokiej jasności papieru masa może zostać poddana bieleniu z wykorzystaniem odpowiednich środków chemicznych, np. nadtlenku wodoru. Produkcja brązowej tektury z recyklingu zazwyczaj nie wymaga tego procesu.
- Odwadnianie i przygotowanie do produkcji – oczyszczona masa jest zagęszczana poprzez rozprowadzanie na sitach i prasowanie. Następnie zostaje poddana suszeniu i formowaniu w nową wstęgę papieru lub tektury.
Co powstaje z przetworzonego kartonu?
Odzyskane włókna celulozowe znajdują zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Recykling kartonu umożliwia produkcję nie tylko kolejnych opakowań, ale też innych wyrobów papierniczych. Z przetworzonej tektury mogą powstawać między innymi:
- nowe opakowania kartonowe – pudełka wysyłkowe, kartony ekologiczne (klapowe i fasonowe);
- papier pakowy i Kraft do zabezpieczania produktów i przesyłek;
- papier gazetowy (w zależności od jakości surowca i zastosowanej technologii recyklingu);
- opakowania na jajka;
- papier toaletowy i serwetki;
- płyty meblarskie i budowlane;
- materiały izolacyjne (np. izolacje celulozowe stosowane w budownictwie, izolacje samochodowe).
Na drodze recyklingu karton może więc otrzymać kolejne życie, choć liczba cykli przetwarzania papieru nie jest nieograniczona. Z każdym cyklem włókna celulozowe ulegają skracaniu i osłabianiu. Zależnie od jakości surowca i technologii przyjmuje się, że w warunkach przemysłowych można je poddać recyklingowi około 5-7 razy, choć niektóre badania wskazują na możliwość nawet 25-krotnego recyklingu tektury.
Jak przygotować kartony do recyklingu?
Prawidłowa segregacja ułatwia odzyskiwanie włókien oraz ogranicza ilość zanieczyszczeń trafiających do papierni. Wystarczy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
- wyrzucaj tekturę do niebieskiego pojemnika – tylko odpowiednia segregacja odpadów umożliwi ich recykling;
- oddzielaj zabrudzone opakowania – nie przekazuj do recyklingu kartonów mocno zatłuszczonych, mokrych lub pokrytych resztkami jedzenia;
- składaj kartony na płasko – zajmą mniej miejsca w pojemniku, co ułatwi ich zbiórkę i transport;
- usuwaj dodatkowe materiały – w miarę możliwości odklej taśmy, etykiety adresowe oraz wyjmij foliowe wypełniacze (folię bąbelkową czy poduszki powietrzne);
- zadbaj o odbiór odpadów w przypadku większej ilości kartonów (np. po przeprowadzce czy z magazynu) – możesz je przekazać do PSZOKu lub skorzystać z usług firmy odbierającej makulaturę.
Pamiętaj, że nie tylko recykling tektury może dać kartonowi drugie życie. Możesz również wykorzystać opakowania kartonowe na inne sposoby, np. do ponownej wysyłki czy przechowywania przedmiotów.
Dlaczego recykling opakowań ma znaczenie w e-commerce?
W branży e-commerce opakowania stanowią nieodłączny element realizacji zamówień. Rosnące oczekiwania konsumentów dotyczące ekologicznych rozwiązań sprawiają, że firmy coraz częściej szukają rozwiązań przyjaznych środowisku. Dużą odpowiedzialność narzucają też producentom regulacje unijne, które zachęcają przedsiębiorstwa do uwzględniania wpływu opakowań na środowisko na różnych etapach cyklu ich życia.
Wybór odpowiednich materiałów może ponadto wzmacniać pozytywny wizerunek marki w oczach klientów. Przedsiębiorcy szukający sprawdzonych rozwiązań znajdą ekologiczne kartony w sklepie Rajapack, który oferuje opakowania zawierające nawet do 70% surowców pochodzących z recyklingu. Po wykorzystaniu mogą one ponownie trafić do przetworzenia.
Wybór opakowania o odpowiednim składzie to jednak nie wszystko – warto zwrócić uwagę również na jego dopasowanie do zawartości, zużycie materiałów czy przyjazne środowisku wypełniacze. Jak to zrobić? Sprawdź poradnik: Jak ekologicznie pakować paczki?
Najczęściej zadawane pytania o recykling kartonu
Choć segregacja tektury wydaje się prosta, wiele osób ma wątpliwości, jak przygotować karton do ponownego przetworzenia. Oto odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania.
Jak wygląda proces recyklingu pudeł kartonowych?
Zużyte kartony są sortowane i rozdrabniane, a następnie mieszane z wodą w celu odzyskania włókien celulozowych. Oczyszczona masa jest zagęszczana i osuszana, po czym trafia do produkcji nowego papieru lub tektury.
Gdzie wyrzucać kartony – do jakiego pojemnika?
Czyste i suche kartony z tektury falistej oraz litej należy wrzucać do niebieskiego pojemnika przeznaczonego na papier. Kartony po mleku i sokach jako opakowania wielomateriałowe trafiają do żółtego pojemnika.
Ile razy można poddać karton recyklingowi?
W przemyśle przyjmuje się zazwyczaj liczbę 5-7 cykli recyklingu włókien celulozowych. Rzeczywista liczba zależy od procesu technologicznego, jakości włókien, strat materiałowych i wymagań produktu końcowego.
Czy karton z taśmą klejącą nadaje się do recyklingu?
Tak, niewielkie ilości zwykłej taśmy klejącej zazwyczaj są usuwane w procesie recyklingu. Najlepiej jednak usunąć jak najwięcej taśmy, foliowych etykiet i innych elementów z tworzywa sztucznego przed wyrzuceniem pudełka.
Jak pozbyć się dużej ilości kartonów?
Większą ilość makulatury można przekazać do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), jeśli pozwalają na to lokalne zasady przyjmowania odpadów. Można również zamówić odbiór kartonów przez firmę recyklingową.

